هدف مدیریت آموزشی؛ بهبود اثربخشی ، بهره وری و کیفیت در سازمانهای آموزشی است . منظور از سازمان آموزشی؛ سازمانی است که به ارائه خدمات آموزشی می‌پردازد. سازمانهای آموزشی به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند: الف - سازمانهای آموزشی صفی:این سازمانها بطور مستقیم به ارائه خدمات آموزشی می‌پردازند ، مثل: مراکز آموزش ضمن خدمت کارکنان شرکت‌ها و موسسات دولتی و خصوصی ، مراکز سوادآموزی ، مراکز آموزش و ترویج کشاورزی ،دبیرستانها ، آموزشگاه‌ها ، موسسات آموزش عالی و سایر مراکز آموزشی . ب- سازمانهای آموزشی ستادی: این سازمانها با پشتیبانی از سازمانهای آموزشی صفی ، امکان ارائه خدمات آموزشی را میسر می‌سازند و بر آنها نظارت دارند، مثل: ادارات آموزش و پرورش ، وزارتخانه آموزش و پرورش ، وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری، مراکز ستادی آموزش کارکنان ، ادارات سواد آموزی و آموزش بزرگسالان، سازمان مرکزی دانشگاه.

مهمترین زمینه‌های مطالعاتی دانش مدیریت آموزشی سه بخش عمده را دربر می‌گیرد:

  • مدیریت آموزش عمومی
  • مدیریت آموزش کارکنان
  • مدیریت آموزش عالی(۱).

 مشهورترین اندیشمندان رشته مدیریت آموزشی

  • ویلیام هارولد پین (William Harold pyne) : او در سال ۱۸۷۵ برای اولین بار مدیریت در سازمانهای آموزشی را مورد بررسی قرارداد . از دیدگاه او، علوم اجتماعی، زمینه مناسبی برای مطالعه مدیریت آموزشی است.
  • جان فرانکلین بابیت (John Franklin Bobbitt) : بابیت مفاهیم و اصول مدیریت علمی را در سازمانهای آموزشی تبیین کرد . او از متفکران آیین کارایی در سیستم‌های آموزشی است و براین اساس ، یک مدل پنج مرحله‌ای در برنامه ریزی آموزش ، پیشنهاد نمود.
  • جس هومر نیولان (Jesse H. Newlon) : نیولان در سال ۱۹۳۴ اولین مدل نظری مدیریت آموزشی را با نام «مدیریت آموزشی بعنوان خط مشی اجتماعی» ارائه نمود. او برای اولین بار مبانی علمی مدیریت آموزشی را تشریح نموده‌است.
  • دانیل ادوارد گریفیتث (Daniel Edward Griffith) : او با تالیف کتاب تئوری اداری ، پیشگام جنبش تئوری در مدیریت آموزشی است . گریفیتث معتقد بود تحقیق در مدیریت آموزشی باید مبتنی بر تئوری و در جهت ایجاد تئوری باشد ، او تئوری تصمیم گیری در سازمانهای آموزشی را طرح نمود.
  • دونالد ویلاور (Donald J. Willower) : فعالیت‌های علمی ویلاور بیشتر بر روش‌های کنترل در سازمانهای آموزشی و روش شناسی علمی و روش تحقیق در مدیریت آموزشی متمرکز بوده‌است.
  • کارل ویک (Karl E. Weick) : ویک تئوری پیوند سست در سازمانهای آموزشی را مطرح نمود. او در این تئوری ، رابطه ضعیف نظارت بورورکراتیک با فعالیت‌های آموزشی کارکنان آموزشی را مورد بررسی قرار داده‌است.
  • جاکوب گتزلز (Jaccob W. Getzels) : گتزلز با همکاری گیوبا (Egon G. Guba) ، مهمترین تئوری در زمینه تبیین رفتار در سازمانهای آموزشی را ارائه داد .او در این تئوری ، سازمانهای آموزشی را بعنوان سیستم اجتماعی در نظر گرفته‌است .
  • اندرو ویلیامز هالپین (Andrew Williams Halpin) : هالپین در سال ۱۹۶۳ با همکاری دونالد کرافت (Donald B. Craft) مفهوم جو سازمانی را مطرح نمودند و پرسشنامه توصیف جو سازمانی(OCDQ) را به‌منظور اندازه‌گیری جو سازمانی مراکز آموزشی طراحی کردند.
  • ویلیام ردین (William J. Reddin) : ردین ، نظریه پرداز تئوری مفهوم سه بعدی سبک مدیریت (The ۳-D Management Style Theory) برای نخستین بار، بعد اثر بخشی را به ابعاد وظیفه مداری و رابطه مداری افزود. منظور او از بعد اثربخشی ، اشاره به عوامل موقعیتی در تعیین سبک مدیریت است . ردین از پیشگامان نظریه اقتضای در مدیریت است .از دیدگاه او، در سازمانهای آموزشی، بسته به موقعیت، سبک‌های گوناگون مدیریت می‌توانند اثر بخش یا غیر اثربخش باشند اثربخشی سبک رهبر ی وابسته به تناسب آن با عوامل موقعیتی است. او به منظور تشخیص سبک مدیریت ، ازمون تشخیص سبک مدیریت(MSDT) را طراحی نمود.
  • ماتیو مایلز (Matthew B. Miles) : مایلز نظریه پرداز سلامت سازمانی در سازمانهای آموزشی است. او در سال ۱۹۶۹ضمن تبیین مفهوم سلامت سازمانی، پرسشنامه توصیف سلامت سازمانی (OHDQ) را طراحی نمود. از دیدگاه مایلز ، سلامت سازمانی به دوام و بقای سازمان در محیط خود و سازگاری با آن و ارتقاء و گسترش توانایی خود برای سازش بیشتر، اشاره دارد.
  • جان همفیل (John K. Hemphill) : همفیل ، مفهوم رهبری در سازمانهای آموزشی را تبیین کرد و با همکاری هالپین ، پرسشنامه توصیف رفتار رهبری (LBDQ) را طراحی نمود.
  • توماس گرینفیلد (Thomas B. Greenfield) : گرینفیلد دیدگاه پدیدار شناسی و تفسیری را در مدیریت آموزشی مطرح نموده‌است.
  • توماس سرجیوانی (Thomas J. Sergiovanni) : سرجیوانی مدیریت آموزشی را از منظر اخلاق ، قدرت و سیاست مورد تحلیل قرارداده‌است.
  • وین هوی (Wayne K. Hoy) : او از جمله دانشمندان معاصر مدیریت آموزشی است. هوی با همکاری سسیل میسکل (Cecil G. Miskel) ضمن تلاش در جهت توسعه تئوری سیستم‌های اجتماعی در سازمانهای آموزشی ، مدیریت آموزشی را بعنوان یک علم تجربی (Science) مورد توجه قرار داده‌است .
  • ژوزف مورفی (Joseph Murphy) : مورفی از دانشمندان معاصر مدیریت آموزشی است او ضمن بررسی مبانی علمی مدیریت آموزشی ، از دیدگاه پست مدرنیزم ، مدیریت آموزشی را مورد بررسی قرارداده‌است .
  • ریچارد بیتس (Richard J. Bates) : بیتس از نظریه پردازان تئوری انتقادی در مدیریت آموزشی است. او معتقد است مفهوم عدالت اجتماعی (Social justice) باید محور عمل مدیریت آموزشی قرار گیرد و بعنوان معیاری مهم در سیاستگذاری آموزشی به آن توجه شود. او مدیریت آموزشی را بعنوان عمل فرهنگی درنظر گرفته است.
  • بيلي بلر(Billie Goode Blair) : خانم بلر، در مورد نظريه آشوب (Chaos) در مديريت آموزشي به تحقيق پرداخته است ، او معتقد است نظريه آشوب مي تواند بسياري از پديده هاي مبهم و نامنظم در سازمانهاي آموزشي را تبيين كند .
  • يوجين سمير (Eugenie Angele Samier) : خانم سمير، فرايندهاي سياسي موجود در سازمانهاي آموزشي را مورد بررسي قرار داده و از منظر فلسفه سياسي ، ماهيت سازمانهاي آموزشي و كاركردهاي مديريت آموزشي را تبيين نموده است .
  • ديويد منسفيلد (David Mansfield) : منسفيلد ، از نظريه پردازان تئوري پيچيدگي (Complexity Theory)در رهبري آموزشي است . از ديدگاه وي ، سازمانهاي آموزشي سازمانهايي خودسازمان دهنده ، پيچيده و غير خطي هستند بنابراين، سبك مديريت و رهبري در اين سازمانها نيز بايد مبتني بر اين ويژگي ها باشد.
  • جو فريس (Joe Fris) : فريس ، از ديدگاه پارادايم كوانتومي (Quantum Paradigm) ، مديريت آموزشي را مورد تحليل قرار داده ، او بر مبناي پارادايم كوانتومي ، استراتژي هاي رهبري اثربخش در سازمانهاي آموزشي ، را كشف نموده است(۲)،(۳)،(4).

۱- وبلاگ آکادمی مدیریت آموزشی با کسب اجازه از مدیر وبلاگ ·

۲-علاقه بند ، علی (۱۳۸۴)، مبانی نظری و اصول مدیریت آموزشی ،تهران ، انتشارات ارسباران ·

۳-هوی، وین ؛ میسکل ، سیسل (۱۳۸۵)، تئوری ، تحقیق و عمل در مدیریت آموزشی ، ترجمه میر محمد سید عباس زاده ، انتشارات دانشگاه ارومیه.

4- Donmoyer , R; Imber , M. and Scheurich , J. (1995),The Knowledge Base in Educational Administration ,State University of New Yurk Press ,NY.

اخذ شده از ویکی‌پدیا

+ نوشته شده در  89/02/11ساعت 0 AM  توسط عباس آزادمنش  |